De mavo is te hoog gegrepen voor haar, vinden ze op Het Kompas, de basisschool voor speciaal onderwijs waar ze op zit. En dat terwijl Meryem Bakirhan, Doetinchemse van Turkse komaf, zo graag wil. Het zit er gewoon niet in, hoe vaak heeft ze dat in haar 39-jarige leven gehoord.

Meryem heeft een visuele beperking. Vanaf haar geboorte is ze rechts volledig blind (glaucoom), links nam het zicht vanwege staar af tot tien procent. "In september ben ik geopereerd in het Radboud Ziekenhuis. Als ik de bril die ik heb besteld draag zie ik links weer voor 80 procent. Dat scheelt enorm." 

Talent voor tekenen en ontwerpen

Omdat de mavo volgens de leerkrachten geen optie is, volgt Meryem een vmbo-opleiding. Daarna rondt ze de studie interieurmanagement op mbo-niveau af. Ze blijkt een groot talent voor tekenen en ontwerpen te hebben, waarna een docent adviseert: waarom ga je niet naar de kunstacademie? "Meteen hoorde ik het stemmetje in mijn hoofd: dat is niet voor jou weggelegd."

Ze wordt als één van de weinigen toegelaten tot de studie interieurarchitectuur aan de kunstacademie in Utrecht. Die rondt ze succesvol af. Als ze op zoek gaat naar een baan ("ik moest ook geld verdienen") zoekt ze hulp bij de gemeente Doetinchem. Maar een baan vinden lukt niet. Een aanvraag voor een uitkering wordt afgewezen. Ze had het gevoel tussen wal en schip te vallen. 

Geen beperking, maar uitdaging

Pogingen om als ontwerper aan de slag te gaan falen. "Dan kreeg ik weer de vragen: kun je wel kleuren onderscheiden? Zie je wel diep en contrasten genoeg? Dat vond ik zo’n onzin. Juist door mijn beperking ben ik goed in mijn vak. Hoewel: een beperking. Wij noemen het liever een uitdaging."

De ommekeer komt als ze zich inschrijft bij uitzendbureau CTalents, speciaal voor mensen die slecht zien of horen. "Daar vroegen ze: wat wil je zelf? Dat had ik nog nooit gehoord." Ze krijgt de vraag of ze bij een bank wil werken. "Ik zei: nee. Dat ligt zover af van mijn beleving."

Het gebeurt toch. Meryem krijgt een baan op het secretariaat van de ondernemingsraad van Rabobank Nederland in Utrecht. "Daar werd ik met bloemen ontvangen en kreeg ik alle hulp die ik nodig had." 

'Deze baan is me op het lijf geschreven'

Inmiddels vormt ze samen met een collega de supportdesk diversity en inclusion bij Rabobank Nederland. Een fulltime functie, bedoeld om mensen met een beperking van goede, toegankelijke werkplekken te voorzien. Zoals brailleleesregel- en vergrotingssoftware. "Dat wilde ik heel graag, anderen helpen die hetzelfde hebben meegemaakt als ik. De Rabobank voert een heel actief beleid om mensen met een beperking aan het werk te helpen en te houden. Deze baan is me op het lijf geschreven."

Hulpmiddelen zijn er genoeg, benadrukt Meryem. "Technologisch zijn ze heel ver. Je hoeft echt niet meer met een grote loep in de hand naar je beeldscherm te turen. Er is bijvoorbeeld spraaktechnologie, de computer schrijft op wat jij zegt. Mijn ambitie is om zoveel mogelijk getalenteerde mensen aan het werk te helpen." Zelf heeft ze alle hulpmiddelen van de laptop laten verwijderen. "Ik heb ze niet meer nodig." 

'Wees wie je bent'

Sinds twee jaar is moslima Meryem bestuurslid van de Merkez Moskee aan de J.F. Kennedylaan in Doetinchem. Als één van de twee vertegenwoordigers van de vrouwenvereniging, die op de tweede etage van de gebedsruimte is gevestigd. Het was best een ding, vrouwen in het mannenbolwerk. ,,Maar de andere bestuursleden stonden er open voor."

Het liefst wil ze dat de moskee ook een veilige plek wordt voor Turken, Marokkanen en andere moslims met een beperking. "Die hebben, net als ik in het verleden, last van schaamte en vooroordelen. Maar dat hoeft helemaal niet. Wees wie je bent. Jij mag er ook zijn!"