Nieuwjaarstoespraak burgemeester Mark Boumans (07-01-2020)

Lees hier de nieuwjaarstoespraak die burgemeester Mark Boumans op 6 januari 2020 hield in schouwburg Amphion.

Daar zijn we dan vanavond in dat prachtige Amphion. Van harte welkom allemaal, wat fijn dat u er bent!

"Wees de verandering die je wilt zien!"

In de video die zojuist werd getoond zag u een aantal voorbeelden van Doetinchemse organisaties die verandering hebben bereikt in het afgelopen jaar. Daar wil ik het vanavond graag met u over hebben: verandering. Jezelf veranderen is moeilijk. Veranderen is moeilijk. Hoe zorgen we voor de soms broodnodige verandering, hoe houden we ons staande in een snel veranderende omgeving?

Laatst sprak ik een deskundige op het gebied van verandering en daar heb ik veel van geleerd. Het was op een vrijdagmiddag in woonzorgcentrum Croonemate. Bewoners waren aan het sjoelen en kaarten, dronken koffie en aten een taartje, toen een mevrouw van boven de tachtig, laten we haar Riek noemen, naar me toe kwam en me stevig aansprak. Als er íemand is die ervaring heeft met verandering, is het wel iemand van boven de tachtig: iemand die de Tweede Wereldoorlog meemaakte, en al die onstuimige jaren die erop volgden.

Ze vertelde mij hoe bruisend Doetinchem was in de tijd dat zij jonger was, en over de lege winkels die ze nu soms tegenkomt in het centrum. ‘U moet goed uw best doen burgemeester!’, zei ze, terwijl ze haar hand op mijn schouder legde. Zo moedigde ze mij aan Doetinchem te veranderen. Riek kwam daarvoor uit haar kamer naar de spelletjesmiddag, zocht mij op en sprak me hierop aan. Zij wil verandering zien, en zij nam initiatief om dat voor elkaar te krijgen. Zij is daarmee zelf de verandering die ze wil zien.

En ze heeft gelijk. Lege winkelpanden horen niet bij de centrumgemeente die Doetinchem voor de regio is. Daarom werken we ook samen met het binnenstadsbedrijf, dat we in 2019 hebben opgericht, aan een levendig stadshart, met volle, kleurrijke etalages en met goede voorzieningen. Het ombouwen van de Terborgseweg tot een mooie groene entree van de stad, wat we in 2019 deden, is daar een mooi voorbeeld van.

De nieuwe groene Hamburgerpoort, gemaakt met de projectgroep Groen van het StadsLAB, staat op de plek van een van de vier stadspoorten uit de middeleeuwen. Zo bouwen we door de geschiedenis heen aan de stad, en dat gaat in 2020 verder. In 2020 wordt er verder gewerkt aan het aantrekkelijker maken van het gebied rondom de Oude IJssel. Zo wordt er een mooi vlonderpad aangelegd door het groen, dat begin 2020 wordt geopend.

Bereikbaarheid is belangrijk voor onze stad. De verdubbeling van de Europaweg komt eraan, en ook staat er groot onderhoud aan de Bedrijvenweg op de planning in 2020. Natuurlijk niet tegelijkertijd, dat zou de stad helemaal plat leggen. We stemmen dat goed op elkaar af, zodat we zo min mogelijk in die vervelende file staan. Enige overlast is echter niet te voorkomen. Bedenk u als staat te wachten met uw auto: nu even wachten, betekent straks beter doorrijden.

En een goede bereikbaarheid van medische zorg is zelfs van levensbelang. Goed dat de planologische procedure omtrent de nieuwbouw van het Slingeland ziekenhuis is afgerond. We zien komend jaar de vergunningprocedure en aanbesteding met vertrouwen tegemoet, zodat Doetinchem én de Achterhoek in 2024 weer kunnen beschikken over een modern en up-to-date ziekenhuis.

Op het gebied van woningbouw zitten we ook niet stil. In 2020 wordt er bijvoorbeeld volop verder gebouwd aan de mooie waterrijke wijk Iseldoks. Inmiddels raken we zo’n beetje door onze nieuwbouwkavels heen, want ook op de Vijverberg en in Wijnbergen schieten de huizen de grond uit, die ook snel gevuld zijn, Doetinchem heeft een historisch laag leegstandspercentage. En er is genoeg ruimte om meer te bouwen, dus laten we die kansen pakken! Ik verwacht dat we begin 2020 meer kunnen vertellen over een aantal nieuwbouwprojecten.

Bouwen en verbouwen wordt trouwens binnenkort een stuk eenvoudiger voor u als inwoner of als ondernemer. In 2021 gaat namelijk de nieuwe Omgevingswet in. Dit betekent onder meer dat u straks voor een bouwvergunning nog maar bij één loket hoeft te zijn en dat u veel makkelijker mee kunt praten over bouwplannen. In deze nieuwe wet is het erg belangrijk om rekening te houden met de verschillende belangen in een gebied. Het in kaart brengen van de verschillende belangen begon dit jaar al, maar ook in 2020 gaan we hier mee verder.

Zo heeft u het misschien al gemerkt. We willen graag van u weten wat uw favoriete plek is, welke locatie volgens u aandacht verdient. We zijn volop in gesprek over onze veranderende omgeving en gaan daar in 2020 mee door. Dat is belangrijk, want de stad groeit nog steeds. In 2019 kregen we er 457 inwoners bij, waarmee we een totaal van 58.012 inwoners hebben in gemeente Doetinchem. Van harte welkom!

En het verbaast me niets dat al die mensen naar Doetinchem komen. Want we hebben een stad om trots op te zijn. Een stad met sfeer. Een fantastisch voorbeeld hiervan is stadion De Vijverberg. Over sfeer gesproken! Met veel bewondering kijk ik naar onze voetbalclub De Graafschap. Na een teleurstellende degradatie in 2019 zijn de superboeren dit jaar weer uitstekend van start gegaan in de eerste divisie. De laatste weken is het misschien weer even wat minder, maar De Graafschap kennende weet de ploeg het tij wel weer te keren. Na een tegenslag hard werken aan herstel, daar steek ik met mijn doorzettingsvermogen op sportgebied maar bleekjes bij af.

Mijn complimenten ook voor de supporters van de club. Altijd staan ze achter hun sporters. En in tegenstelling tot andere delen van het land, waarom soms een vreselijk racisme van de tribunes golft, juichen onze voetbalfans voor iedere voetballer, ongeacht kleur of ras. Op sportief en sociaal gebied is De Graafschap een voorbeeld van hoe je de verandering kunt zijn die je wilt zien. En al die andere talentvolle Doetinchemse sporters hijsen we later deze maand op het schild, tijdens de Doetinchemse sportverkiezing.

Wat ik zelf liever gisteren dan vandaag veranderd zie, is hoe er wordt omgegaan met onze hulpverleners. Politieagenten, ambulancemedewerkers, brandweermannen en -vrouwen, ze werken 24 uur per dag om onze gemeenschap leefbaar en veilig te houden, maar toch krijgen ze op straat lang niet altijd het respect dat ze daarvoor verdienen. Ik was dan ook geschokt toen ik hoorde dat vijfentwintig relschoppers acht agenten te lijf waren gegaan in het centrum van Doetinchem. Dat de twee belangrijkste aanstichters hiervan nog steeds achter de tralies zitten, vind ik geheel terecht.

En ik vind het ook verbijsterend om te zien dat politie- en ambulancemensen gehinderd worden in hun werk, soms zelfs door fotograferende mensen, zoals begin oktober aan de Velswijkseweg. En toen agenten er wat van zeiden tegen de omstanders, kregen ze als reactie dat ze zelf wel bepalen wat ze doen! Een schrijnend voorbeeld van hoe de individualisering uit de hand loopt, en uitmondt in een verharding van de samenleving.

Hoe we dit kunnen veranderen? Dat liet de 16-jarige Imre zien dit jaar. Tijdens zijn werk als postbode werd hij ineens geroepen door kinderen die hem vertelden dat er iemand onwel was geworden. Zonder aarzelen liet hij de post achter en schoot de man te hulp. Hij reanimeerde hem totdat politie en ambulance het over konden nemen. Imre is een voorbeeld van een verandering die ik wil zien. Daarom heb ik hem in november ook een jeugdlintje uitgereikt. Net als Ronan, die anderen graag helpt door klusjes te doen, en Florien, die aandacht vraagt voor genderverschillen.

Dat ik dit samen met Doetinchems eerste kinderburgemeester Juliette kon doen, maakte me ontzettend blij. Samen te werken met zo’n jong iemand die zulke duidelijke ideeën heeft over de toekomst van onze stad is prachtig. Zij laat ons ook zien dat we de verandering die we willen zien, zelf kunnen zijn.

Dat was ook het uitgangspunt van de mensen die 75 jaar een eind maakten aan de bezetting en ons onze vrijheid teruggaven. En dat gaan we dit jaar samen vieren. Met iedereen, van jong tot oud. Op 29 maart is er in Dinxperlo de aftrap van een programma dat we samen met elf Nederlandse gemeenten én onze Duitse buren hebben gemaakt. Tijdens dit twee maanden durende vrijheidsfeest hopen we prominente Nederlandse en Duitse gasten te mogen verwelkomen. Daarover binnenkort meer.

Natuurlijk zijn er ook minder leuke veranderingen, waar we mee te maken krijgen. U weet dat we financieel in zwaar weer zitten. De gemeenteraad en het college werken er hard aan om ons huishoudboekje op een eerlijke manier op orde te krijgen. Mijn complimenten daarvoor, als voorzitter van de gemeenteraad zie ik hoe pijnlijk de beslissingen kunnen zijn die dat met zich meebrengt. En ik moet eerlijk zijn: dat zal de komende jaren nog wel even zo blijven. We moeten miljoenen zien te vinden. Maar laten we niet met de vinger wijzen of elkaar vliegen afvangen, maar naar elkaar omzien en zo samen door deze moeilijke tijd heen komen.

Een andere onontkoombare verandering is die van het klimaat. We merken het aan de winters, we merken het aan de zomers en aan de veranderende natuur. Het is noodzakelijk om nieuwe langdurige en gezonde energiebronnen te vinden. Wij staan als gemeente Doetinchem daarom open voor nieuwe windmolens en zonneparken in Doetinchem. Als u daarvoor ideeën heeft horen we het graag! We hebben een groep inwoners gevonden die ons helpt om in 2030 een energieneutrale gemeente zijn en tegelijkertijd ons landschap zo mooi te houden als het nu is.

Wees de verandering die je wilt zien. En dat hoeft maar een kleine moeite te zijn. Maak de stoep ook bij de buren een keer sneeuwvrij, neem een pakket aan, doe een boodschapje of zet de container aan de weg. Met project ‘Hallo buren’, dat we samen met het Noaberfonds, Buurtplein, BUHA en Sité hebben opgezet, willen we u aanmoedigen zulke kleine veranderingen te zélf te zíjn. Op acht plekken in de stad zijn kaarten te vinden om uw buren te bedanken, of juist te leren kennen. Tijdens deze receptie wordt een aantal van die ‘superburen’, aangewezen door mensen uit hun eigen wijk, in het zonnetje gezet.

En zo belonen we ook mantelzorgers. Samen met VIT-hulp bij mantelzorg geeft de gemeente mensen die intensief voor hun naasten zorgen een VVV-bon. Zo kunnen ze even iets voor zichzelf aanschaffen, of alleen iets leuks doen, om daarna weer fris aan het bed te kunnen staan. En ik wil hier ook mijn waardering uitspreken voor al die vrijwilligers bij culturele activiteiten, festivals, sportverenigingen en natuurlijk niet te vergeten in de zorg. Zíj zorgen ervoor dat onder andere mijn ‘veranderingsadviseur’ Riek in Croonemate op vrijdagmiddag gewoon naar de spelletjesmiddag kan blijven gaan. Dat zijn dingen die nooit mogen veranderen.

Dames en heren. In het bejaardentehuis, in de stad, bij de sportvelden, in de straten en in de theaters van Doetinchem, ik zie overal voorbeelden van hoe verandering werkt. Met de handen. Aanpakken, betekent dat. Of op z’n Achterhoeks: D’ran! En dat vraagt iets van ons allemaal. Vandaar dus voor 2020 mijn oproep voor u, maar ook voor mezelf, zodat ook ik mijn sportschoenen weer eens uit de kast haal: wees de verandering die je wilt zien. Een goed nieuwjaar!

Foto Mark Boumans op podium